Klasik Afiş Anlayışına bir “Ressam” dokunuşu;

Henri de Toulouse-Lautrec

Fransız ressam Henri de Toulouse Lautrec, modern afiş tasarımının öncülerinden kabul edilir. Dönemin ikinci sınıf olarak görülen afiş tasarımlarına, sanatsal bir bakış açısıyla yeni bir boyut kazandırmıştır. Fransız ressamın elinden çıkan afişler, sadece tanıtım yapan kağıt parçaları olmaktan çıkmış ve birer sanat eserine dönüşmüşlerdir. Aristokrat bir ailenin çocuğu olan Toulouse Lautrec, uzun yıllar, bir çeşit kemik hastalığıyla savaştı. Boyu 1,52 cm olduğunda kemik gelişimi durdu ve hayatının geri kalanını amorf bir vücut yapısıyla geçirdi. Fiziksel acılarla geçen çocukluk ve gençlik yıllarında annesinin teşvikiyle resim sanatına yöneldi. Genç yaşta farklı tekniklerde binlerce eser üretti. Yadsınamaz resim yeteneği ve sanata olan tutkusuyla yolu elbette Paris’e düştü. Soylu bir aileden gelmesine karşın kenar mahallelerdeki eğlence hayatının içinde yaşadı. Resimlerinin temasını da bu eğlence mekanları ve burada tanıştığı dansçılar, şarkıcılar ve hayat kadınları oluşturmuştur.

 

Lautrec sık sık vakit geçirdiği kabare ve gece kulüplerinin afişlerini tasarlamaya başlar ve böylece grafik tasarımcılığa adım atmış olur. Yaptığı özgün ve sanatsal afiş tasarımlarıyla kısa sürede ünlenir. Afişler o kadar beğenilir ve ilgi görür ki koleksiyonerler Lautrec’in afişlerini duvarlardan söküp saklamaya başlar. Bu gelişme sanat ve reklamcılık arasındaki sınırları eritmeye başlamıştır. Önemli sanatçıların afiş ve poster çalışmaları, bu posterlerin sanat galerilerinde sergilenmesi, zamanla reklamcılığın başlı başına bir sanat formuna dönüşmesine neden olmuştur.

Toulouse Laoutrec’in afiş çalışmalarının en ünlüsü 1891 yılında, Moulin Rouqe adlı gece kulübünün tanıtımı amacıyla yaptığı afiştir. Bu çalışma ona büyük bir ün kazandırmıştır. Lautrec sanatsal bir dil kullandığı afişlerinde, japon baskı sanatının minimalist estetik anlayışından oldukça ilham almıştır.  

Tasarımlarında genelde açık kompozisyon kullanmış, figürleri siluet halinde betimlemiştir. Dış hat çizgilerini oldukça belirgin ve keskin kullanarak resmin etkisini arttırmış aynı zamanda resmin odak noktasını ustaca kontrolü altına almıştır.  

Lautrec birkaç çizgi vuruşuyla istediği görüntüyü yaratabilen mükemmel bir grafik sanatçısıdır. Çok az gölge kullanıp çok yoğun kontrast renkler kullanması onun resimlerinin imzası niteliğindedir. Kendine has renk paleti ve elleriyle yazdığı özgün tipografik yazı karakterleri onun işlerini kolaylıkla ayırt etmemize yardımcı olur.

 

 

1893 yılında dönemin meşhur şarkıcısı Jane Avril için yine oldukça ses getiren bir afiş tasarlamıştır. Afişte baskın olarak sadece 4 renk kullanmış, güçlü kontrast kullanımıyla kompozisyonu oldukça etkili bir hale getirmiştir. Afişe ilk baktığımızda en canlı renklerin kullanıldığı dans eden kadın figürüne gözümüz çarpar daha sonra afişin en özgün detayı olan en öndeki enstrüman tutan eli görürüz. Lautrec kompozisyonun tüm kontrolünü eline alarak seyirciyi, afişte nereye bakması gerektiğiyle ilgili ustaca yönlendirmiştir.

 

Sanatçının bazı afiş çalışmaları;