3D Animasyon Nasıl Yapılır?
3 – 4 dakikalık kısa bir animasyon filmi ne kadar zor olabilir ki? Önünüzde kendinizi devamlı geliştirmek zorunda olduğunuz bir kavram var. Bu yazıda amacımız kimsenin gözünü korkutmak değil. Herkesin yeterli bilgiye sahip olduktan sonra bilgisayarında animasyon filmi yapmasının önünde hiç bir engel yok. Fakat içine girdiğiniz dünyanın genişliği karşında şaşırabilirsiniz. İş yaratıcılığınız da ve çalışkanlığınız da gizli.
Not: Bu yazı kısa bilgi amaçlıdır, cevap vermeye çalıştığımız konu çok geniş bir yelpazeye değindiği için sadece temel faktörler göz önüne alınacaktır.
Bilgisayar animasyonları, yine bilgisayarda oluşturulmuş imajların akışının özel tasarlanmış programlar ile birleştirilmesiyle oluşturulur. Güncel örnek vermemiz gerekirse, fotoğraf makinası ile kare kare çektiğiniz fotoğrafların birleştirilmesi ile videoların oluşturulması tekniğidir. Bu kareler fotoğraf, el çizim, 2d/3d bilgisayarlar tarafından oluşturulabilir. Gününüzde 3 boyutlu ve 2 boyutlu bir çok animasyon filmi bu araçtan yararlanır. Bilgisayarlı animasyon tekniği sanılanın aksine yeni bir teknik değildir. Aslında Stop-Motion ve Klasik animasyon tekniklerinin birlikte kullanılması sonucu elde edilmiştir. En öne çıkan avantajı ise diğer tekniklere oranla daha müdahale edilebilir olmasıdır. Fiziksel anlamda bir limitiniz yoktur. Sadece 1 kişi bile çok pahalı olabilecek işleri kendi başına halledebilir. Hatta yapmış olduğunuz film Oscar’a bile aday gösterilebilir. Fakat avantajları olduğu gibi dezavantajlarıda bulunmaktadır. Süreçleri basit tutmaz iseniz Karakteri kemiğe büründürme, script yazımı gibi teknik bilgi gereksinimi yaratıcı çalışmanın tamamlanmasında bir engel teşkil etmektedir.
3D animasyon süreçleri nelerdir?
1 – Senaryo oluşturma
Senaryonuz yok ise filminizde yok demektir. Senaryo olmadan bir filme başlayayım sonra aklıma geldikçe karalarım diyerek yola çıkmazsınız, çıkmamalısınız. Giriş, gelişme ve sonuç bölümleri tamamlanmış bir senaryo tüm animasyon türlerinin ilk aşamasını oluşturmaktadır. Seneryo kısa bir animasyon filmi için bile 1-2 sayfa olabileceği gibi 50 – 60 sayfa bilgiyi içinde barındırabilir. Bu yapmak istediğiniz filmin konusuna göre değişebilmektedir. Senaryo filmi kafanızın içerisinden çıkarıp kağıt kaleme dökmenize ve burada müdahalelerde bulunmanıza yardımcı olur. Senaryo oluşturma süreci başlı başına ayrı bir konudur, üniversitelerde de dersleri verilmektedir.
2 -Planlama
Tüm animasyon süreçlerinde olduğu gibi 3d animasyonda da ikinci önemli süreç planlamadır. Senaryo ve planlama yapmış olduğunuz binanın temelleri gibidir. Ne kadar sağlıklı olurlarsa binanız ilerideki karmaşık süreçlerde yıkılmadan ayakta kalacak süreç çok daha kolay tamamlanacaktır. Planlama da beceri, zaman, bütçe vb. gibi değişkenlere göre kullanacağınız ve yapmak istediğiniz her şeyin bir özetini oluşturursunuz. Senaryoya göre kaç karakter var, bu karakterler birbirleri ile etkileşimde bulunacaklar mı, animasyonun geçtiği mekanlar, müzik, ses efektleri vb. bilgiler eşliğinde kullanacağınız programlardan, beraber çalışacağınız kişilere kadar her şeyi bu aşamada belirlersiniz. Planlama animasyonuz için üstünde en çok durulması gereken aşamadır. Doğru planlama ile çok karmaşık işlerin üstesinden gelebilirsiniz.
3 -Story Board oluşturma
Planlamanın bir alt maddesi gibi görünse de story board oluşturma projenin büyüklüğüne göre kendi başına bir madde olarak değerlendirilir. Burada senaryoya göre planladığımız animasyonun karelerinin tanımlamasıdır. Diğer etkenleri göz önüne şimdilik almayız. Story board oluşturma, elinizde ki senaryoya göre kafanızda ki görüntülerin kalem ile kağıda aktarılmasıdır. Sahneleriniz bu yazılar ve çizimlerde oluşmaya başlar. Karakterlerinizde göstermek istediğiniz duygular, sahneye göre kamera açıları, karakterin ve objelerin sahnedeki yerleri gibi sahnede olması gereken her şeye karar verirsiniz. Senaryosu, planlaması ve story board’u tamamlanmış bir proje büyük bir ihtimalle tamamlanacaktır. Büyük animasyon firmaları story boardları oldukça detaylıdır ve genellikle amatör seslendirmede kullanılır.
4 -Modelleme ve Tasarım
Geldik en zevkli bölümü. Senaryonuz hazır, karakter sketchleriniz hazır, planlamanızı yaptınız ve şimdi bilgisayar üzerinde yaptıklarınızı oluşturma aşamasına geldiniz. Modelleme süreci 3d animasyon için detay derecenize göre değişken bir yapıya sahiptir. Eğer ilk filminiz ise bu süreçteki karakter ve mekan tasarımlarınızı sınırlı tutmanızı öneririm ki daha sonra ki süreçlerde boğulmayın. Karakterleriniz ve animasyonun gerçekleşeceği mekanların modellemesi, modellenen 3d objelerin renk ve dokulara göre giydirilmesi gibi detayları bu bölümde çözüme kavuşturmalısınız. Bu bölümde kullabileceğiniz paralı parasız bir çok program bulunmaktadır. Bu programlar için dar bütçe ile animasyon yazımıza göz atabilirsiniz.
5-Karakteri Kemiklendirme
3d animasyon sürecinin en yıldırıcı ve sorunlu teknik süreci rigging ve skining denilen süreçlerdir. Bu konuda uzman değilseniz altından kalkamayacağınız teknik problemler le boğuşabilirsiniz. Bu sebeple eğer bir karakter tasarlıyorsanız anatomik yapısını ve detaylarını animasyonunuza göre ayarlamanız gerekmektedir. Ne kadar fazla detay o kadar muhtemel problem demektir. Son zamanlarda bu süreci sanatçılar için kolaylaştıran programlar çıkmasına rağmen script bilgisi olan uzmanalara da danışabilirsiniz. Kemiklendirme yani rigging denilen süreç karakterinizi anime edebilmek için gereken kontroller bütünüdür. Bu karakter bir insan olabiliceği gibi, böcek, yaratık, araba, uçakta olabilir. Animasyon sürecinin zorluğundan dolayı bu süreçte işinizi kolaylaştıracak tüm yöntemleri kullanmalısınız.
Mevcut Catrig, Biped, gibi iç programlar kısıtlı imkanlar sunarken manual olarak yapılmış ihtiyaca yönelik kemiklendirmeler daha başarılı sonuç almanızı sağlayacaktır. Eğer bir canlı karakter üzerinde çalışıyorsanız ağız, göz gibi etkileşimler için ayrıca bir yüz riglemesine girmeniz gerekecektir. Bu süreç baştada söylediğim gibi kolay olmayan sancılı bir süreçtir, ama internet üzerinde başından sonuna kadar nasıl rigleyeceğinizi gösteren yüzlerce eğitim seti bulunmaktadır. Bunlardan yardım alarak ilerlemenizi öneririm.
Rigleme ile sıkıntılarınız bitmiyor, iskelet oluşturduktan sonra birde bunu ete büründürmek var ya, işte buda saç baş yoldurabilir. Skining / Ete Bürüdürme kısacası rigleme ile oluşturduğunuz kontrollerinin karakterinizde ki polygonlar ile eşleştirilmesidir. Kemikleme sürecinde oluşturduğunuz tüm kontroller bu süreçte karakteriniz ile birlikte anatomik yada mekanik yapı bozulmadan senkronize olarak hareket etmelidir. Karakterinizin polygon sayısı, vertex sayısı, anatomik doğruluğu vb. bir çok etmen bu sürecin süresini ve animasyonda ki kaliteyi belirleyecektir.
Kemiğe ve ete büründürdüğünüz karakterinizin program içi kontrollerini de atadıktan sonra bir sonraki aşamaya geçebilirsiniz.
5.1 – Mekanik Kemiklendirme
Animasyon filminizde insan, hayvan yada bitkilere benzeyen karakterlere ek olarak; araba, uçak gibi hareket eden objeler veya karaktere büründürülmüş nesneler olabilir. Örnek vermek gerekirse Pixar’ın Cars animasyon filminde karakterler “araba” formundadır. Disney’in güzel ve çirkin hikayesinde yardımcı karakter “Şamdan” formundadır. Animasyon planlama sürecinde bu karakterlerinde düşünülüp farklı ihtiyaçlarına göre kemiklendirilmesi yapılmalıdır.
6-Ön Seslendirme
Planlama yaparken hatırlarsanız sesli story board’tan bahsetmiştik. İşte planlama aşamasında amatör olarak sesli story board çalışması yaptıysanız görece olarak bu aşamada daha rahat geçireceksiniz. Genel olarak seslendirme animasyon sürecinden sonrada eklenebilir fakat konuşan bir nesne veya canlı aktörünüz var ise senaryoda hazırladığınız scriptlere göre sesleri almanızda fayda vardır. Çünkü animasyon sürecinde yüz mimiklerini karakterinize ekleyeceksiniz.
7-Animasyon Süreci
Bir karakteri ve objeyi anime etmek yani hareketlendirmek uzun bir gözlem ve özveri gerektirir. Bu süreçte planını yaptığınız animasyon filminize hayat verdiğiniz aşamadır ve süreç içerisinde yeterli bilgi ve beceriye sahip değilseniz vazgeçmemize sebep olabilecek süreçtir. Animasyon hakkında mutlaka gereken bilgileri edinmeden bu sürece geçmeyin. Önünüzde koca bir sanat dalı olduğunu unutmayın. Temel animasyon kavramlarını gözden geçirin. Gözlem yapın, denemeler yapın. Bu süreç yüzlerce alt maddeye ayrılabilir. Onun için kısa geçmekte fayda olduğunu düşünüyorum. Amacım gözünüzü korkutmak değil fakat yukarıda bir çok süreci tamamlayıp bu süreçte takılan bir sürü insan var. Zamanlama hataları, hareketlerin karmaşıklığı gibi konular sizleri yorabilir.
3D animasyon’da bu süreci diğer animasyon türlerine göre daha hızlı tamamlayabilirsiniz. Bir çok paket program otomatik hareket listesi, yürüme, koşma gibi temel kavramları hazır olarak sunmaktadır.
8-Görselleştirme, Çıktı Alma (Render Süreci)
Işıklandırma ve fiziksel hesaplamalar ile görüntünün yakalanması render sürecidir. Sahnenizin detayına ve kalitesine göre süresi uzayacaktır. 2.5 dakika uzunluğunda saniyede 30 kare görüntüleyen bir animasyon filmi 4500 kare render demektir. Ortalama tek bir makinada render aldığınız var sayarsak ve ortalama bir kalite ve ölçüde 2 dk tek kare render süresi olan bir film 150 saat boyunca renderalmalıdır. Korkmayın, bunun için size Render Farm’lar tahsis edilmiştir. Paralı olan bu hizmetler firmanın büyüklüğüne göre 20-30-150 işlemci gücünü birleştirerek render sürecini kısaltma amacındadır. Bu süreçte hayal kırıklığı yaşamamak için sahnelerinizde belirli bölgelerinde render almayı unutmayın.
9-Post Production
Bu noktaya gelebildiyseniz bir oh çekin ve filminize görsel efektler, renk rötuşları gibi son düzenlemeleri yapın. Müziklerinizi ekleyin. Bu aşamada istemiş olduğunuz detay ve efekt yoğunluğuna göre değişiklik gösterebilir. Diğer süreçlere göre görece daha hızlı tamamlayabileceğiniz bir süreçtir. Tabi ki kalite ve istekler arttıkça gereken bilgi birikimde artmaktadır. After Effects, Nuke gibi programlar bu süreçte sizlere yardımcı olacaktır.
Filminiz bitti hayırlı olsun, yükleyin youtube’a , vimeo’ya keyfini çıkarın. Yayın yaya bildiğiniz kadar.
